ಮಂಡ್ಯ: ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ಸಮಾಜ ಸೇವೆ ಮಾಡುವ ಅದೆಷ್ಟೋ ಸಾಧಕರು ನಮ್ಮ ನಡುವೆ ಇದ್ದಾರೆ. ಅಂಥವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಾಂಡವಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ಹರಳಹಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮದ ಅಂಕೇಗೌಡರು. ಐದು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಜ್ಞಾನದ ದಾಸೋಹ ನಡೆಸಿದ ಇವರ ಮಹೋನ್ನತ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ದೇಶದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲೊಂದಾದ ‘ಪದ್ಮಶ್ರೀ’ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದೆ. ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಸ್ ನಿರ್ವಾಹಕರಾಗಿ (ಕಂಡಕ್ಟರ್) ವೃತ್ತಿ ಆರಂಭಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಇಂದು ೨೦ ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಬೃಹತ್ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಇಡೀ ದೇಶಕ್ಕೆ ಮಾದರಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಜ್ಞಾನದ ಹಸಿವು ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಕ ದಿನಗಳು: ಅಂಕೇಗೌಡರ ಬದುಕು ಅಷ್ಟೇನೂ ಸುಲಭದ್ದಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಅವರಿಗೆ ಓದುವ ತೀವ್ರ ಆಸೆಯಿದ್ದರೂ, ಪುಸ್ತಕಗಳ ಕೊರತೆ ಇತ್ತು. ಬಸ್ ಕಂಡಕ್ಟರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮೇಲೆಯೂ ಅವರ ಓದಿನ ಹಸಿವು ಇಂಗಲಿಲ್ಲ. ತಾವು ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅಲ್ಪ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಸಿಂಹಪಾಲನ್ನು ಪುಸ್ತಕ ಖರೀದಿಸಲು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರ ಪಾಂಡವಪುರ ಸಹಕಾರಿ ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಯಲ್ಲಿ ಟೈಮ್ಕೀಪರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡ ಅವರು, ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಸಂಜೆ ಕಾಲೇಜಿನ ಮೂಲಕ ಬಿ.ಎ ಮತ್ತು ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮುಕ್ತ ವಿವಿ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಎಂ.ಎ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ತಮ್ಮ ಗುರುಗಳು ನೀಡಿದ "ಒಳ್ಳೆಯ ಹವ್ಯಾಸ ಬೆಳೆಸಿಕೊ" ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ಶಿರಸಾವಹಿಸಿ ಪಾಲಿಸಿದ ಗೌಡರು, ಪುಸ್ತಕ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಏಕೈಕ ಧ್ಯೇಯವಾಗಿಸಿಕೊಂಡರು.
ಸರ್ವಸ್ವವನ್ನೂ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿ ಕಟ್ಟಿದ ‘ಪುಸ್ತಕ ಮನೆ’: ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ಅಂಕೇಗೌಡರಿಗೆ ಕೇವಲ ಹವ್ಯಾಸವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ತಪಸ್ಸಾಗಿತ್ತು. ತಮ್ಮ ಸಂಬಳ ಮತ್ತು ಪೆನ್ಷನ್ ಹಣದ ಶೇಕಡಾ ೮೦ ರಷ್ಟನ್ನು ಅವರು ಪುಸ್ತಕಗಳಿಗಾಗಿಯೇ ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟರು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಪುಸ್ತಕ ಖರೀದಿಸಲು ಹಣದ ಕೊರತೆಯಾದಾಗ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿದ್ದ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ನಿವೇಶನ ಮತ್ತು ಮನೆಯನ್ನೇ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದರು. ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ ತಮಗೆ ಬಂದ ೪೦ ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಗ್ರಾಚ್ಯುಟಿ ಹಣವನ್ನೂ ಗ್ರಂಥಾಲಯಕ್ಕೆ ಧಾರೆ ಎರೆದರು. ಇವರ ಈ ಅಪ್ರತಿಮ ದಾತೃತ್ವವನ್ನು ಕಂಡು ಉದ್ಯಮಿ ಹರಿ ಖೋಡೆ ಅವರು ಹರಳಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಉಚಿತವಾಗಿ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಅದೇ ಇಂದು ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ‘ಪುಸ್ತಕ ಮನೆ’.
೨೦ ಲಕ್ಷ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಮಹಾಸಾಗರ: ಇಂದು ಈ ಪುಸ್ತಕ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು, ಹಿಂದಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಸುಮಾರು ೨೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಷೆಗಳ ೨೦ ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಪುಸ್ತಕಗಳಿವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ೧೮೩೨ ರಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ಅಪರೂಪದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು, ಮೈಸೂರು ಮಹಾರಾಜರ ಕಾಲದ ದಾಖಲೆಗಳು, ೫,೦೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನಿಘಂಟುಗಳು, ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಕುರಿತಾದ ೨,೫೦೦ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಹಾಗೂ ದಶಕಗಳ ಹಳೆಯ ‘ಚಂದಮಾಮ’ ಮಕ್ಕಳ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳಿವೆ.
ಅಗಾಧ ತ್ಯಾಗದ ಜೀವನ: ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಸಾಧಿಸಿದರೂ ಅಂಕೇಗೌಡರು ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಇಂದಿಗೂ ಅದೇ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮಲಗುತ್ತಾ ಅತ್ಯಂತ ಸರಳ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಯಾವುದೇ ಪ್ರವೇಶ ಶುಲ್ಕವಿಲ್ಲದೆ ಸಂಶೋಧಕರು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಜ್ಞಾನದ ಬೆಳಕನ್ನು ಉಚಿತವಾಗಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಲಿಮ್ಕಾ ಬುಕ್ ಆಫ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮುಂತಾದ ಗೌರವಗಳಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದ ಇವರಿಗೆ ಈಗ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಲಭಿಸಿರುವುದು ಕನ್ನಡಿಗರ ಹೆಮ್ಮೆಯಾಗಿದೆ. "ನಾನು ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ, ಜ್ಞಾನ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಿಗಬೇಕೆಂಬುದೇ ನನ್ನ ಆಸೆ" ಎನ್ನುವ ಅಂಕೇಗೌಡರ ಬದುಕು ಇಂದಿನ ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿದೆ.
