ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ವಾಲಿಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದ ಅರುಣಿಮಾ ಸಿನ್ಹಾ ಅವರು, ದೈಹಿಕ ಅಂಗವೈಕಲ್ಯವನ್ನು ಮೀರಿ ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಮೌಂಟ್ ಎವರೆಸ್ಟ್ ಶಿಖರವನ್ನು ಏರಿದ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಅಂಗವಿಕಲ (amputee) ಸಾಧಕಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.

 *ಕ್ರೀಡಾ ಹಿನ್ನೆಲೆ* : ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಅರುಣಿಮಾ ಅವರು ಕೇವಲ ವಾಲಿಬಾಲ್ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟದಲ್ಲೂ ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದರು. ಸಿಐಎಸ್‌ಎಫ್ (CISF) ಪರೀಕ್ಷೆ ಬರೆಯಲು ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವರ ಜೀವನದ ದಿಕ್ಕೇ ಬದಲಾಯಿತು.

 ಕಾಲು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ದುರಂತದ ವರ್ಷ (2011) - 12 ಏಪ್ರಿಲ್ 2011 ರಂದು ಪದ್ಮಾವತಿ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಕೆಲವು ದರೋಡೆಕೋರರು ಅವರ ಚಿನ್ನದ ಸರವನ್ನು ಕದಿಯಲು ಯತ್ನಿಸಿದರು. ಇದನ್ನು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಪ್ರತಿರೋಧಿಸಿದ ಅರುಣಿಮಾ ಅವರನ್ನು ದುಷ್ಕರ್ಮಿಗಳು ಚಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ರೈಲಿನಿಂದ ಹೊರಗೆ ತಳ್ಳಿದರು. ಪಕ್ಕದ ಹಳಿಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದ ಅವರ ಎಡಗಾಲಿನ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೊಂದು ರೈಲು ಹರಿದು ಹೋಯಿತು. ಇಡೀ ರಾತ್ರಿ ಹಳಿಯ ಮೇಲೆಯೇ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಅವರನ್ನು ಮರುದಿನ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರ ಜೀವ ಉಳಿಸಲು ವೈದ್ಯರು ಮೊಣಕಾಲಿನಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಅವರ ಎಡಗಾಲನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು (Amputation).

 *ವಾಸ್ತವದ ಸ್ವೀಕಾರ ಮತ್ತು ಕಠಿಣ ತರಬೇತಿ* - ಈ ಘಟನೆಯ ನಂತರ ಸಮಾಜವು ತಮ್ಮನ್ನು ಸಹಾನುಭೂತಿಯಿಂದ ನೋಡುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಮತ್ತು ತಾವೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಅರುಣಿಮಾ ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲಿದ್ದಾಗಲೇ ಅವರು ಮೌಂಟ್ ಎವರೆಸ್ಟ್ ಏರುವ ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದರು. ಕೃತಕ ಕಾಲನ್ನು (prosthetic leg) ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ, ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳ ಒಳಗಾಗಿ ಅವರು ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಸಿದ್ಧರಾದರು. ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಎವರೆಸ್ಟ್ ವಿಜೇತ ಮಹಿಳೆ ಬಚೇಂದ್ರಿ ಪಾಲ್ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕಠಿಣ ಪರ್ವತಾರೋಹಣ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು.

 *ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಇತಿಹಾಸ ಸೃಷ್ಟಿ (2013)* - ತಮ್ಮ ಕೃತಕ ಕಾಲಿನಿಂದ ತೀವ್ರ ರಕ್ತಸ್ರಾವ ಮತ್ತು असह्य ನೋವು ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ ಛಲ ಬಿಡದ ಅರುಣಿಮಾ, 21 ಮೇ 2013 ರಂದು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 10:55 ಕ್ಕೆ ಮೌಂಟ್ ಎವರೆಸ್ಟ್ ಶಿಖರದ ಮೇಲೆ ಭಾರತದ ತ್ರಿವರ್ಣ ಧ್ವಜವನ್ನು ಹಾರಿಸಿ ಇತಿಹಾಸ ಬರೆದರು. ಇವರ ಈ ಅದ್ಭುತ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು 2015 ರಲ್ಲಿ ಇವರಿಗೆ 'ಪದ್ಮಶ್ರೀ' ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಅರುಣಿಮಾ ಸಿನ್ಹಾ ಅವರು ಒಬ್ಬ ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರೇರಕ ಭಾಷಣಗಾರ್ತಿ (Motivational Speaker) ಹಾಗೂ ಸಮಾಜ ಸೇವಕಿಯಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜೀವನವನ್ನು ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಮತ್ತು ವಿಕಲಚೇತನರ ಸಬಲೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಮುಡುಪಾಗಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಅರುಣಿಮಾ ಸಿನ್ಹಾ ಅವರ ಜೀವನವು ನಮಗೆ ಕಲಿಸುವ ಪಾಠವೊಂದೇ; "ನಮ್ಮ ದೇಹದ ಅಂಗಗಳು ನಮಗೆ ಮಿತಿಯನ್ನು ಹೇರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ದೃಢ ಸಂಕಲ್ಪವೊಂದಿದ್ದರೆ ಜಗತ್ತಿನ ಯಾವುದೇ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವನ್ನಾದರೂ ನಾವು ಸುಲಭವಾಗಿ ಜಯಿಸಬಹುದು". ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಿರಾಶಾವಾದಿಗೂ ಇವರ ಕಥೆ ದಾರಿದೀಪವಾಗಿದೆ.